Alarm për klimën: Evropa po “zien” – 95% e ter­ri­torit me tem­per­atu­ra mbi mesa­taren në 2025

Rapor­ti i ECMWF dhe WMO zbu­lon se Evropa po ngro­het më shpe­jt se çdo kon­ti­nent, me hum­b­je alar­mante të akul­lit dhe rrit­je të ekstremeve kli­matike.


Një raport tron­ditës për klimën ka ngrit­ur alarmin për të ardhmen e Evropa, duke treguar se kon­ti­nen­ti po për­je­ton një ngro­hje të shpe­jtë dhe të rrezik­shme. Sipas të dhë­nave të pub­likuara nga ECMWF dhe WMO, rreth 95% e ter­ri­torit evropi­an regjistroi tem­per­atu­ra mbi mesa­taren gjatë vitit 2025.

Evropa po ngro­het më shpe­jt se çdo kon­ti­nent

Rapor­ti thek­son se gjatë 30 viteve të fun­dit, Evropa është ngro­hur dy herë më shpe­jt se mesa­tar­ja glob­ale, duke u kthy­er në zonën më të prekur nga ndryshimet kli­matike në plan­et. Nga Mes­d­heu deri në Ark­tiku, tem­per­at­u­rat ekstreme janë bërë gjith­n­jë e më të shpesh­ta dhe inten­sive.

Valë të for­ta të të nxe­htit goditën edhe vende si Norveg­jia, Sue­dia dhe Fin­lan­da, ku tem­per­at­u­rat arritën mbi 30°C edhe bren­da Rrethit Ark­tik. Në jug të kon­ti­nen­tit, Gre­qia për­je­toi tem­per­atu­ra deri në 44°C, duke prekur 85% të pop­ull­sisë.

Shkrir­ja e akul­lit dhe zhduk­ja e borës

Ngro­h­ja e vazh­dueshme ka çuar në hum­b­je dra­matike të borës dhe akul­lit. Në mars 2025, sipër­faq­ja e mbu­lu­ar me borë ishte 31% më e ulët se mesa­tar­ja his­torike – një nga nivelet më të ulë­ta që nga viti 1983.

Rajone si Gren­lan­da hum­bën rreth 139 mil­iardë tonë akull, ndër­sa akull­na­jat në Islan­da regjistru­an një nga hum­b­jet më të mëd­ha ndon­jëherë. Kjo sit­u­atë po ndikon drejt­për­drejt në rrit­jen e nivelit të detit, duke rrezikuar mil­iona njerëz nga përm­byt­jet bregdetare.

Rrezik seri­oz për bio­di­ver­sitetin

Tem­per­at­u­rat reko­rd nuk kanë prekur vetëm tokën, por edhe detet. Sipas rapor­tit, 86% e zon­ave detare evropi­ane u për­bal­lën me valë të nxe­hta, ndër­sa Deti Mes­d­he vazh­don të regjistro­jë tem­per­atu­ra reko­rd.

Këto kushte po dëm­to­jnë rëndë bio­di­ver­sitetin, veçanër­isht eko­sis­temet si livad­het e Posidonia‑s, të cilat janë jetike për jetën detare. Parashikimet tre­go­jnë se deri në vitin 2050, ato mund të reduk­to­hen deri në 75% nëse eme­timet vazh­do­jnë në nivele të lar­ta.

Ekstremet kli­matike në rrit­je

Viti 2025 u karak­ter­izua edhe nga zjarre masive, që dogjën mbi 1 mil­ion hek­tarë tokë, veçanër­isht në Evropën Juglin­dore. Në Gre­qia, u rapor­tu­an dhjetëra vatra zjar­ri bren­da një dite.

Ndërko­hë, lumen­jtë në 70% të ter­ri­torit evropi­an kishin prur­je nën mesa­taren, duke thel­lu­ar krizën e ujit. Edhe Liqeni i Pre­spës vijon të tkur­ret, duke reflek­tu­ar një trend shqetë­sues afat­g­jatë.

Çfarë pritet më tej?

Ekspertët par­ala­jmëro­jnë se fenomeni El Niño mund të rik­the­het në vitin 2026, duke përke­që­suar edhe më shumë sit­u­atën glob­ale të klimës.

Ndërko­hë, një pikë poz­i­tive mbetet rrit­ja e energjisë së rinovueshme, e cila sig­uroi pothua­jse gjys­mën e energjisë elek­trike në Evropë gjatë vitit 2025.

Ky raport është një sin­jal i qartë alar­mi: ndryshimet kli­matike nuk janë më një rrezik i së ardhmes, por një realitet i tashëm që po trans­for­mon Evropa me ritme të frik­shme.