Mimoza Ahmeti sulmon Kadarenë në “Ferma VIP”, debat letrar apo etje për protagonizëm?

Deklara­ta e bërë nga Mimoza Ahmeti në spek­tak­lin Fer­ma VIP për Ismail Kadare ka ndezur debat të fortë në rrjetet sociale dhe opin­ion­in pub­lik, duke ngrit­ur pyet­jen nëse kemi të bëjmë me një kri­tikë letrare apo me një pro­vokim për pro­tag­o­nizëm medi­atik.

Gjatë një sfide në real­i­ty show, Ahmeti e cilë­soi Kadarenë si një autor që “nuk e meri­ton suk­sesin që ka”, deklaratë që shkak­toi reag­ime të shum­ta në botën e artit dhe kul­turës. Për shumë kri­tikë dhe lex­ues, mënyra dhe kon­tek­sti ku u bë kjo deklaratë e zhven­dosën debatin nga letër­sia tek spek­tak­li tele­viziv.

Ismail Kadare kon­sidero­het figu­ra më e njo­hur e letër­sisë shqiptare në arenën ndërkom­bëtare. Veprat e tij janë përk­thy­er në dhjetëra gjuhë dhe prej dekadash ai mbetet emri që lid­het më fort me letërsinë shqiptare në Europë dhe më gjerë. Romanet e tij tra­j­to­jnë tema uni­ver­sale si pushteti, dik­tatu­ra, his­to­ria, miti dhe dra­ma njerë­zore, duke i dhënë letër­sisë shqipe një dimen­sion ndërkom­bë­tar.


Debati i kri­juar pas deklaratës së Ahmetit ka rik­thy­er në vëmend­je edhe raportin mes artit dhe tele­vizion­it mod­ern, ku shpesh pro­voki­mi dhe zhur­ma medi­atike mar­rin më shumë vëmend­je sesa anal­iza seri­oze kul­tur­ore. Kri­tikët e kësaj qas­je­je thek­so­jnë se letër­sia nuk mund të reduk­to­het në logjikën e audi­encës së real­i­ty show-ve, ku deklaratat e for­ta shër­be­jnë krye­sisht për klikime dhe viralitet.

Ndërko­hë, mbështetësit e debatit argu­men­to­jnë se çdo fig­urë pub­like, sado e mad­he, mund dhe duhet të jetë objekt disku­ti­mi kri­tik. Megjithatë, shumë zëra në botën letrare thek­so­jnë se pesha e një autori si Kadare nuk matet me debatet tele­vizive të momen­tit, por me ndikimin afat­g­jatë që vepra e tij ka lënë në kul­turën shqiptare dhe europi­ane.