Faza e Hënës sot, 14 Shkurt: Si do të duket Hëna sonte?

Nëse ide­ja juaj për një takim per­fekt të Shën Valen­tinit është të shikoni qiellin e natës, keni zgjed­hur një mbrëm­je intere­sante. Më 14 shkurt, Hëna ndod­het në fazën Wan­ing Cres­cent (Hënë në rënie), që do të thotë se vetëm një pjesë shumë e vogël e sipër­faqes së saj është e ndriçuar.

Si duket Hëna sonte?

Sonte, rreth 11% e Hënës do të jetë e ndriçuar. Me sy të lirë, ajo do të duket si një fije shumë e hol­lë drite, pak para se të hyjë në fazën e Hënës së Re dhe të zhduket pothua­jse plotë­sisht nga qiel­li i natës.

Sipas udhëzuesve ditorë të NASA‑s, kjo është një nga netët e fun­dit kur Hëna mund të vëzh­go­het para se të bëhet pothua­jse e paduk­shme.

Për shkak se ndriçi­mi është shumë i vogël, për një pam­je më të mirë reko­man­do­hen dyl­bitë ose teleskopi. Me pak zmad­him, mund të dal­loni edhe Grimal­di Basin, një pellg i madh godit­je­je në sipër­faqen hënore, i cili shfaqet pranë ska­jit të diskut hënor (maj­tas në Hem­is­fer­ën Veri­ore dhe djath­tas në Hem­is­fer­ën Jugore).

Kur është Hëna e Plotë e rad­hës?

Hëna e Plotë e rad­hës do të ndod­hë më 3 mars. Ndër­sa Hëna e Plotë e fun­dit ishte më 1 shkurt. Nëse prefer­oni një qiell të ndriçuar fort dhe pam­je më spek­tako­lare, fil­li­mi i mar­sit do të jetë një moment shumë më i mirë për vëzhgim.

Çfarë janë fazat e Hënës?

Hëna i duhet rreth 29.5 ditë për të për­fun­d­uar një orbitë rreth Tokës. Gjatë këtij udhë­ti­mi, kën­di me të cilin dri­ta e Diel­lit bie mbi sipër­faqen e saj ndryshon vazhdimisht. Kjo është arsye­ja pse ne e shohim ndon­jëherë të plotë, ndon­jëherë gjys­më, e ndon­jëherë pothua­jse të paduk­shme.

Edhe pse nga Toka shohim gjith­monë të njëjtën anë të Hënës, pje­sa e ndriçuar ndryshon, duke kri­juar cik­lin e njo­hur të fazave.

Tetë fazat krye­sore të Hënës janë:

1. Hëna e Re (New Moon) – Ana që shohim është e errët, Hëna është pothua­jse e paduk­shme.


2. Gjys­mëhënë në rrit­je (Wax­ing Cres­cent) – Shfaqet një hark i vogël drite.


3. Çereku i Parë (First Quar­ter) – Gjys­ma e Hënës është e ndriçuar.


4. Gib­bous në rrit­je (Wax­ing Gib­bous) – Më shumë se gjys­ma është e ndriçuar, por jo ende e plotë.


5. Hëna e Plotë (Full Moon) – E gjithë faq­ja e Hënës është e ndriçuar.


6. Gib­bous në rënie (Wan­ing Gib­bous) – Dri­ta fil­lon të pakë­so­het.


7. Çereku i Fun­dit (Third/Last Quar­ter) – Përsëri shohim vetëm gjys­mën e ndriçuar.


8. Gjys­mëhë­na në rënie (Wan­ing Cres­cent) – Mbetet vetëm një fije e hol­lë drite para se Hëna të errë­so­het sër­ish.

Ngjar­ja e rëndë ka ndod­hur rreth mes­natës në një hotel në zonën e Sauk në Tiranë. Sipas infor­ma­cion­eve para­prake, një vajzë 18-vjeçare, stu­dente, është plago­sur me armë zjar­ri dhe është paraqi­tur në spi­tal me një plagë në kra­haror, çka e bën sit­u­atën seri­oze, por për momentin nuk rapor­to­het për rrezik për jetën.
Siç rapor­ton gaze­tar­ja Klo­di­ana Lala, e reja nuk ka shkuar vetë në spi­tal: ka qenë një nga punon­jëset e hotelit që e ka mar­rë dhe e ka dër­guar me tak­si për ndih­më mjekë­sore, gjë që tre­gon se ngjar­ja ka ndod­hur bren­da ose shumë pranë ambi­en­teve të hotelit dhe është kon­sideru­ar urgjente.
Autori i dyshuar është larguar men­jëherë nga vend­ng­jar­ja dhe ende nuk është iden­ti­fikuar. For­ca të shum­ta të Poli­cia e Shtetit kanë mbër­rit­ur në zonë dhe po puno­jnë për:
të rindër­tu­ar dinamikën e plotë të ngjar­jes,
të gje­tur autorin ose autorët e përf­shirë,
dhe të sqaru­ar nëse bëhet fjalë për një kon­flikt të çastit, një ngjar­je aksi­den­tale apo diç­ka të plan­i­fikuar.
Deri tani, iden­titeti i vajzës nuk është bërë pub­lik, për arsye het­i­more dhe për mbro­jt­jen e saj. Hetimet pritet të përqen­dro­hen te kam­er­at e sig­urisë së zonës, dësh­mitë e stafit të hotelit dhe çdo per­son që mund të ketë qenë i pran­ishëm në momentin e ngjar­jes.

Dashi
Energjia jote është në mak­si­mum. Nëse je në lid­hje, sur­pri­zo part­ner­in. Beqarët mund të mar­rin një mesazh që s’e pris­nin fare

Demi
Kërkon sig­uri dhe butësi sot. Një darkë e qetë ose një bisedë e sin­qertë do të të bëjë shumë mirë.

Bin­jakët
Komu­niki­mi është arma jote sekrete. Flirt, mesazhe, të qeshu­ra – sot di si të fitosh zem­ra.

Gafor­r­ja
Emo­cionet janë të for­ta. Mund të ndi­hesh pak më sen­ti­men­tal se zakon­isht, por kjo e bën ditën më të bukur dhe më të thel­lë.

Luani
Do vëmend­je – dhe me shumë gjasë do ta mar­rësh. Ditë per­fek­te për romancë, dhu­ra­ta dhe gjeste dra­matike

Virgjëre­sha
Ti tre­gon dashur­inë me vepra, jo vetëm me fjalë. Një gjest i vogël, por i men­d­uar mirë, do vlerë­so­het shumë.

Peshor­ja
Dashuria është tema krye­sore e ditës për ty. Har­moni, bukuri dhe një atmos­ferë roman­tike të rretho­jnë.

Akrepi
Pasione të for­ta dhe ndjen­ja të thel­la. Mund të ketë një moment shumë inten­siv emo­cional me dikë të veçan­të.

Shig­je­tari
Kërkon argë­tim dhe spon­tan­itet. Një takim i paprit­ur ose një plan i çmen­dur mund ta bëjë ditën super intere­sante.

Bric­japi
Edhe pse dukesh i rez­ervuar, sot hapesh më shumë. Trego ndjen­jat – do të të bëjë mirë dhe do të for­co­jë lid­hjet.

Ujori
Diç­ka ndryshe, jashtë ruti­nës. Mund të sur­pri­zosh dikë (ose të sur­pri­zo­hesh) në mënyrë shumë të bukur.

Peshqit
Roman­tik deri në fund. Ëndr­ra, ndjesh­mëri dhe emo­cione të buta – ditë per­fek­te për dashuri dhe lid­hje shpirtërore

Rrëm­bi­mi i djalit të Frank Sina­trës është një nga ngjar­jet më dra­matike dhe më pak të njo­hu­ra të his­torisë së show­biz-it amerikan. Në kul­min e famës së tij, kur Sina­tra ishte një nga njerëz­it më të fuqishëm dhe më të njo­hur në botë, ai u për­ball me frikën më të mad­he të një prin­di: hum­b­jen e fëmi­jës së tij.
Ky rast i vitit 1963 jo vetëm që tron­di­ti famil­jen Sina­tra, por mori vëmend­jen e medi­ave në mbarë Shtetet e Bashkuara dhe u kthye në një his­tori leg­jen­dare të krim­it dhe shpë­tim­it.
Kush ishte vik­ti­ma?
Vik­ti­ma e rrëm­bim­it ishte Frank Sina­tra Jr., djali 19-vjeçar i këngë­tar­it të famshëm. Ai po ndër­tonte kar­ri­erën e tij në muzikë dhe ndod­hej në Lake Tahoe, Kali­forni, ku do të per­for­monte në një hotel.
I ri, ambi­cioz dhe ende në hije të famës së babait, ai nuk e imagji­nonte se do të bëhej pjesë e një prej his­torive më të frik­shme të asaj kohe.
Si ndod­hi rrëm­bi­mi?
Në dhje­tor të vitit 1963, disa per­sona të armato­sur hynë në motel dhe e morën Frank Sina­tra Jr. me for­cë. Rrëm­bi­mi u krye shpe­jt dhe me orga­niz­im, duke lënë stafin dhe dësh­mi­tarët të shokuar.
Rrëm­bim­tarët kon­tak­tu­an famil­jen dhe kërkuan 240,000 dol­larë shpër­blim, një shumë shumë e mad­he për atë peri­ud­hë. Laj­mi u përhap me shpe­jtësi dhe medi­at amerikane e kthyen rastin në kryeti­t­ull kom­bë­tar.
Dra­ma e Frank Sina­trës
Për Frank Sina­trën, kjo ishte peri­ud­ha më e errët e jetës së tij per­son­ale. Ai u tregua i gat­shëm të bënte gjithç­ka për të shpë­tu­ar të birin. Nego­ci­atat u zhvil­lu­an përmes tele­fonatave nga kabi­nat pub­like dhe këngë­tari jetonte me frikën e çdo momen­ti që diç­ka mund të shkonte keq.
Një detaj që u bë leg­jen­dar ishte fak­ti se ai mbante gjith­monë mon­ed­ha për tele­fon, nga fri­ka se mos i duhej të tele­fononte rrëm­bye­sit dhe nuk do të kishte me çfarë të paguante thirrjen.
Si për­fun­doi ngjar­ja?
Pas pagesës së shpër­blim­it, Frank Sina­tra Jr. u lirua i gjal­lë dhe i padëm­tu­ar pas rreth dy ditësh robëri. Poli­cia amerikane arri­ti të iden­ti­fiko­jë dhe arresto­jë autorët në një kohë të shkurtër. Ata u dënu­an me burg për krim­in e kry­er.
Edhe pse ngjar­ja për­fun­doi pa hum­b­je jete, trau­ma psikologjike mbeti për një kohë të gjatë si për babanë, ash­tu edhe për djalin.
Pse kjo his­tori mbetet e famshme edhe sot?
Ky rast është ende sot një nga rrëm­bimet më të famshme në his­tor­inë e per­son­azheve të njo­hur. Ai tre­gon se edhe njerëz­it më të fuqishëm dhe më të famshëm nuk janë të mbro­j­tur nga trag­jed­itë per­son­ale.
His­to­ria e rrëm­bim­it të djalit të Frank Sina­trës vazh­don të për­mendet në libra, doku­men­tarë dhe artikuj si një shem­bull dra­matik i anës së errët të famës.

Një ngjar­je tron­ditëse ka ndod­hur në Brazil, ku një baba ka vrarë dy fëmi­jët e tij dhe më pas i ka dhënë fund jetës, pasi kishte zbu­lu­ar trad­ht­inë e bashkëshort­es.
Sipas medi­ave lokale, 40-vjeçari Thales Macha­do, një zyr­tar i lartë lokal, dyshohet se kreu aktin ekstrem pasi pa një video ku bashkëshort­ja e tij, Sara Tinoco Arau­jo, shfaqej duke u puthur me një bur­rë tjetër në një restorant.
Dyshimet, video­ja dhe vendi­mi fatal
Rapor­to­het se Macha­do kishte kohë që dyshonte për trad­ht­inë e gruas dhe për këtë arsye kishte punë­suar edhe një detek­tiv pri­vat. Pasi pa videon kom­pro­metuese, ai u kthye në shtëpi i armato­sur dhe qël­loi dy djemtë e tij, të moshës 12 dhe 8 vjeç. Më pas, ai kreu vetëvras­je.
Pos­ti­mi prekës para trag­jedisë
Detaj që e bën edhe më të rëndë ngjar­jen është fak­ti se vetëm disa orë para krim­it, Macha­do kishte pos­tu­ar në rrjetet sociale një foto ku mbante në krahë njërin nga djemtë e tij, me mbishkrim­in:
“I bekuar nga Zoti që ju kam, babi ju do shumë.”
Hetimet në vijim
Autoritetet kanë nisur hetimet për të sqaru­ar plotë­sisht rrethanat e kësaj trag­jedie famil­jare, ndër­sa rasti ka tron­di­tur opin­ion­in pub­lik dhe ka hapur disku­time të for­ta mbi dhunën në famil­je dhe paso­jat e kon­flik­teve per­son­ale të pakon­trol­lu­ara.

Tiranë – Një çësht­je e paza­kon­të ligjore po tra­zon opin­ion­in pub­lik në Shqipëria, pasi një aktore e njo­hur ka ngrit­ur padi kundër qev­erisë për për­dorim­in e fytyrës dhe zërit të saj në kri­jimin e një avatari të intelig­jencës arti­fi­ciale, të prezan­tu­ar si “min­istre” vir­tuale.
Sipas një rapor­ti­mi të Reuters, gjithç­ka nisi kur kryem­i­nistri Edi Rama prezan­toi “Diel­lën”, një fig­urë vir­tuale të kri­juar me AI, e cila u paraqit si pjesë e kabi­netit qever­i­tar dhe me rol në mbikëqyr­jen e ten­derëve pub­likë, si pjesë e luftës kundër kor­rup­sion­it.
Kush është “Diel­la” dhe pse po paditet qev­e­ria?
Avatar­ja “Diel­la” ka fytyrën dhe zërin e aktores Ani­la Bisha, e cila thotë se nuk ka dhënë kur­rë pëlqim që imazhi i saj të për­dorej për ta paraqi­tur si një fig­urë poli­tike apo si anëtare vir­tuale e kabi­netit.
Aktor­ja shpre­het se fil­lim­isht e mori si sha­ka, por sit­u­a­ta ndryshoi shpe­jt: njerëz­it nisën ta thër­rasin “Diel­la” në rrugë dhe ta iden­ti­fiko­jnë si pjesë të qev­erisë. Sipas saj, kjo i ka sjel­lë ngacmime në inter­net dhe vëmend­je të padëshiru­ar në jetën e përdit­shme.
Ajo pra­non se kishte lejuar më parë për­dorim­in e imazhit të saj për një asis­tente vir­tuale infor­ma­tive në një faqe shtetërore, por jo për t’u shndër­ru­ar në një “min­istre” vir­tuale me rol poli­tik.
“Ata që nuk e pëlqe­jnë Ramën, tani më urre­jnë edhe mua”
Në deklaratat e saj, Bisha thek­son se tani po për­bal­let me reag­ime neg­a­tive vetëm për shkak të lid­hjes së per­cep­tu­ar me qev­er­inë. “Njerëz­it që nuk e pëlqe­jnë kryem­i­nistrin, tani më urre­jnë edhe mua,” është shpre­hur ajo për medi­an ndërkom­bëtare.
Nga ana tjetër, qev­e­ria mohon çdo shkel­je dhe e ka cilë­suar pad­inë si të pabazë, duke deklaru­ar se është e gat­shme ta zgjid­hë çësht­jen në gjykatë.
Kon­tek­sti poli­tik dhe pre­sioni mbi imazhin e qev­erisë
Çësht­ja vjen në një moment delikat për qev­er­inë, pasi imazhi pub­lik është tron­di­tur edhe nga akuzat ndaj zv.kryeministres Belin­da Bal­luku për ndërhyr­je në ten­dera infra­struk­ture – akuza që ajo i ka mohuar.
Ndërko­hë, imazhi i “Diel­lës” vazh­don të shfaqet në faqen zyrtare të qev­erisë, krah fig­u­rave krye­sore të kabi­netit, duke e bërë edhe më të fortë pre­tendimin e aktores se po paraqitet pub­lik­isht si pjesë e qev­eris­jes.
Sa para kërko­hen dhe çfarë thotë ligji?
Avokati i saj, Aran­it Roshi, ka bërë të ditur se padia kërkon 1 mil­ion euro dëmsh­për­blim. Sipas tij, ligji parashikon gjo­ba shumë më të lar­ta për shkel­je të të dhë­nave per­son­ale nga insti­tu­cionet shtetërore, ndaj kjo shumë kon­sidero­het “e arsyeshme”.
Një gjykatë pritet të ven­dosë nëse do ta urd­hëro­jë qev­er­inë të ndalo­jë për­dorim­in e imazhit dhe zërit të aktores në avatarin vir­tu­al.

Zhvil­lime të reja ligjore kanë dalë në dritë lid­hur me për­dorim­in e avatar­it qever­i­tar “Diel­la”. Aktor­ja e Teatri Kom­bë­tar, Ani­la Bisha, ka depoz­i­tu­ar zyr­tar­isht një kërkesë për sig­urim padie pranë Gjyka­ta Admin­is­tra­tive e Tiranës, duke pre­tend­uar për­dorim të paau­tor­izuar të imazhit dhe zërit të saj.
Kush janë palët e padi­tu­ra?
Në doku­mentet gjyqë­sore, si palë të padi­tu­ra janë përf­shirë:
Këshilli i Min­is­trave
Agjen­cia Kom­bëtare e Shoqërisë së Infor­ma­cionit
Apel sh.p.k.
Kryem­i­nistri Edi Rama
Kërko­het pezul­li­mi i men­jëher­shëm i imazhit
Aktor­ja kërkon që, deri në për­fundim të pro­ce­sit gjyqë­sor, të ndalo­het çdo për­dorim i imazhit dhe zërit të saj, të cilat janë për­sh­tatur për avatarin “Diel­la”.
Sipas pre­tendimeve, Bisha kishte një kon­tratë që parashikonte për­dorim­in e fig­urës së saj vetëm si asis­tente vir­tuale për shër­bimet në plat­for­mën e‑Albania. Ajo thek­son se shfaq­ja e avatar­it në rolin e “min­istres vir­tuale për Intelig­jencën Arti­fi­ciale” është bërë pa pëlqimin e saj dhe në kundër­sh­tim me mar­rëvesh­jen kon­trak­tuale.
Dëmsh­për­blim 1 mil­ion euro për dëm­tim imazhi
Në pad­inë që pritet të shqyr­to­het në themel, aktor­ja ka përf­shirë edhe një kërkesë për 1 mil­ion euro dëmsh­për­blim, duke argu­men­tu­ar se për­dori­mi i paau­tor­izuar i të dhë­nave per­son­ale i ka shkak­tu­ar dëme seri­oze pro­fe­sion­ale dhe morale.
Përveç shumës bazë, Bisha kërkon gjithash­tu që palët e padi­tu­ra të pagua­jnë kamatat ligjore deri në ekzeku­timin e vendim­it për­fundim­tar.
Çfarë pritet më tej?
Gjyka­ta Admin­is­tra­tive do të ven­dosë fil­lim­isht mbi kërkesën urgjente për pezul­lim­in e për­dorim­it të imazhit dhe më pas do të shqyr­to­jë themelin e padisë. Vendi­mi pritet të kri­jo­jë një prece­dent të rëndë­sishëm për mënyrën se si insti­tu­cionet pub­like për­dorin imazhin dhe zërin e indi­vidëve në pro­jek­tet digji­tale.

Tiranë – Gra­bitet fil­ial i FiBank në Tiranë mes­ditën e së enjtes, 12 shkurt, dhe autori ka zbu­lu­ar motivet pas aktit.
Gaze­tar­ja Xhen­si­la Kodra rapor­ton se 58-vjeçari Bard­hyl Fusha, me origjinë nga Gramshi, kishte rreth 70 mil­ionë lekë të vje­tra borx­he të pa shly­era ndaj punë­torëve të tij, për shkak se ishte sipër­mar­rës në fushën e ndër­timeve.
Pse zgjod­hi FiBank
Fusha ka treguar se kishte viz­itu­ar më parë këtë fil­ial për page­sa per­son­ale, pran­daj ven­dosi ta gra­biste pikër­isht këtë bankë. Ai jetonte në Tiranë me famil­jen në një banesë me qira dhe kishte ard­hur pranë bankës me autom­jetin e tij.
Si ndod­hi gra­bit­ja
Mëso­het se roja i sig­urisë pri­vate nuk ishte pranë derës në momentin e ngjar­jes, por dedek­tori met­a­lik sin­jal­i­zoi pran­inë e armës. Bard­hyl Fusha nxori një kallash­nikov nga çan­ta dhe qël­loi një herë në dysheme, duke mar­rë 8 mil­ionë lekë të vje­tra nga njëra prej arkave. Ai u arrestua men­jëherë jashtë bankës.
Për armën e zjar­rit, Fusha deklaroi se e mbante që nga viti 1997 në banesën e tij.
Ngjar­ja në shifra
Borx­hi tek punë­torët: 70 mln lekë të vje­tra
Shu­ma e mar­rë nga ban­ka: 8 mln lekë të vje­tra
Mosha e autorit: 58 vjeç
Arma: Kallash­nikov, në pronësi që nga 1997
Ngjar­ja ka tron­di­tur komu­nitetin dhe ka rik­thy­er vëmend­jen mbi sig­ur­inë në fil­ialet bankare në krye­qytet.