Mbyll sytë përgjithmonë Abaz Hoxha – humbet një nga shtyllat e kinematografisë shqiptare
Sot është ndarë nga jeta në moshën 96-vjeçare historiani i njohur i filmit, Abaz Hoxha, një figurë e pazëvendësueshme për kulturën dhe artin në Shqipëri. Lajmi për ndarjen e tij ka prekur komunitetin artistik dhe akademik, ndërsa ai do të përcillet për në banesën e fundit në Tufinë.
Abaz Hoxha konsiderohej si një nga zërat më autoritarë në studimin e historisë së kinematografisë shqiptare. Për dekada me radhë, ai i kushtoi jetën kërkimit, dokumentimit dhe analizës së zhvillimit të filmit në vend, duke lënë pas një trashëgimi të pasur intelektuale që do të mbetet referencë për brezat e ardhshëm.
Vetëm pak muaj më parë, në dhjetor 2025, ai u nderua me titullin prestigjioz Urdhri i Skënderbeut, një nga vlerësimet më të larta në Shqipëri. Me përulësinë që e karakterizonte, Hoxha e konsideroi këtë nder jo si një arritje personale, por si një vlerësim për gjithë kinematografinë shqiptare, të cilës ai i kishte kushtuar çdo ditë të jetës së tij.
“Ky është një nder për kinematografinë shqiptare,” ishte shprehur ai në atë kohë, duke dëshmuar edhe një herë përkushtimin dhe dashurinë e tij për artin e filmit.
Gjatë karrierës së tij, Abaz Hoxha ishte autor i 23 librave mbi kinematografinë shqiptare dhe botërore, si dhe hartues i Enciklopedisë së parë të Kinematografisë Shqiptare—një vepër monumentale që mbetet një pikë referimi për studiuesit dhe dashamirësit e filmit.
Ndarja e tij nga jeta lë një boshllëk të madh në botën e artit dhe kulturës shqiptare. Megjithatë, vepra dhe kontributi i tij do të jetojnë gjatë, duke ndriçuar rrugën për të gjithë ata që do të vazhdojnë të studiojnë dhe zhvillojnë kinematografinë shqiptare.