Vras­ja e Fat­mir Xhin­di në vitin 2009 mbetet një nga çësht­jet më të ndër­likuara dhe të pazbard­hu­ra në Shqipëri, por të thuash se “me qël­lim nuk po zbard­het” është një për­fundim që nuk mbështetet në pro­va të kon­fir­muara pub­lik­isht.

Së pari, duhet kup­tuar që het­ime të tilla – sido­mos për aten­tate poli­tike – janë ndër më të vështi­rat në Poli­cia e Shtetit dhe Prokuro­r­ia e Shqipërisë. Arsye­ja krye­sore pse shumë raste mbeten pa autorë është munge­sa e provave të for­ta: dësh­mi­tarë që nuk flasin, pro­va të hum­bu­ra, ose ekzeku­tim pro­fe­sion­al pa gjur­më.

Sa i për­ket rolit të Edi Rama, është e rëndë­sishme të bëhet dal­li­mi mes përgjegjë­sisë poli­tike dhe asaj het­i­more. Kryem­i­nistri nuk het­on per­son­al­isht krimet; kjo është detyrë e insti­tu­cion­eve të drejtë­sisë. Edhe pse ai ka qenë në pushtet për vite, kjo nuk do të thotë automatik­isht se ka kon­troll të drejt­për­drejtë mbi çdo het­im apo rezul­tat konkret.

Rasti i Xhin­dit është për­folur gjatë për disa pista – përf­shirë motive per­son­ale, kon­flik­te të mund­shme apo lid­hje krim­i­nale – por asnjëra nuk është provuar zyr­tar­isht. Këto mbeten aludime dhe shpesh janë përha­pur më shumë në media dhe debat poli­tik sesa në doku­mente të kon­fir­muara het­i­more.

Edhe fak­ti që djali i tij, Andu­el Xhin­di, ka pasur role poli­tike nuk ndryshon domos­dosh­mër­isht ecur­inë e një het­i­mi penal. Në Shqipëri ka pasur edhe raste të tjera të vras­jeve të bujshme që kanë mbe­tur pa autorë për vite, çka tre­gon më shumë për dobësitë struk­tur­ore të sis­temit sesa për një rast të izolu­ar me “qël­lim”.

Në thelb, arsye­ja pse kjo vras­je nuk është zbard­hur lid­het më shumë me:

mungesën e provave bindëse,

kom­plek­sitetin e aten­tatit,

dobësitë his­torike të sis­temit të drejtë­sisë në atë peri­ud­hë.


Nëse do të kishte pro­va konkrete për ndërhyr­je apo fshe­hje të qël­limshme, ato do të për­bënin çësht­je shumë seri­oze ligjore dhe poli­tike. Deri tani, pub­lik­isht nuk ka një kon­fir­mim të tillë.