news

Alarm për tregun e energjisë/ Irani u bën thirrje Huthëve të përgatiten për mbylljen e Detit të Kuq

Zinx­hiri glob­al i energjisë duket se po për­bal­let me një kër­cën­im të ri pas zhvil­limeve në Ngushticën e Hor­muz­it pasi Irani thuhet se u ka kërkuar Huthive të Jemenit të jenë të gat­shëm të mbyllin kor­ri­dorin e trans­portit detar të naftës në Detin e Kuq në rast se Shtetet e Bashkuara sul­mo­jnë infra­struk­turën energjetike iraniane.Sipas aleatëve të ngushtë të Iran­it ide­ja është disku­tu­ar bren­da udhëhe­q­jes së Repub­likës Islamike dhe mesazhi tash­më u është për­c­jel­lë Huthive.Sipas rapor­timeve të hua­ja, Huthive u infor­muan së fund­mi për kërkesën e Teheran­it, e cila nuk ishte rapor­tu­ar deri më tani. Megjithatë, ata nuk dhanë deta­je të mëte­jshme se si u për­coll mesazhi, as nuk sqaru­an nëse kjo ndod­hi pas kër­cënim­it të Don­ald Trump të martën për të sul­muar infra­struk­turën energjetike të Iran­it.

Huthitë ven­dosin dronë pranë Bab el-Madeb­N­jë grup pranë Houthi-ve tha se grupi ka për­fun­d­uar për­gatit­jet për sulme ndaj ani­jeve, duke ven­do­sur rake­ta dhe dronë pranë Ngushticës Bab el-Mandab por­ta hyrëse për në Detin e Kuq në malësitë e Jemenit me pam­je nga Hodei­da dhe Gjiri i Aden­it, dhe tani është duke prit­ur urdhra për të nisur operacionet.Çdo kër­cën­im ndaj Detit të Kuq dhe Ngushticës Bab el-Mandab rrezikon të përke­që­so­jë në mënyrë dra­matike krizën glob­ale të energjisë të shkak­tu­ar nga mbyll­ja e Ngushticës së Hor­muz­it nga Irani, duke nën­vizuar rrez­iqet shpërthyese të një raun­di të ri kon­flik­ti ushtarak.

Me Ngushticën e Hor­muz­it tash­më të mbyl­lur, sul­met e mund­shme të Houthi-ve ndaj ani­jeve ose porteve në Detin e Kuq do të shkak­tonin një ndër­pre­rje të njëkohshme të të dy rrugëve krye­sore të eksportit të naftës në Lind­jen e Mesme, duke hapur një front të ri si në krizën e energjisë ash­tu edhe në kon­flik­tin më të gjerë të Iran­it me Shtetet e Bashkuara.

Del­e­ga­cioni i Gardës është në Jemen

I njëjti grup shtoi se për­faqë­sue­sit e Kor­pusit të Gardës Rev­olu­cionare Islamike të Iran­it, të cilët janë tash­më në Jemen, do të mbikëqyrin vendimin se kur do të mbyl­let Ngushti­ca Bab el-Mandab. Në një shen­jë të për­shkallëzim­it të ten­sion­eve në rajon, Huthit qël­lu­an rake­ta drejt Ara­bisë Sau­dite, duke akuzuar mbretërinë për bom­bardimin e një aero­por­ti nën kon­trol­lin e tyre të hënën.Ky veprim theu një armë­pushim katërv­jeçar në kon­flik­tin midis Ria­dit dhe grupit. Tor­b­jorn Soltvedt, anal­isti krye­sor i Lind­jes së Mesme në fir­mën e anal­izës së riskut Verisk Maple­croft, tha se ring­jall­ja e ten­sion­it midis Huthit dhe Ara­bisë Sau­dite vjen në një kohë veçanër­isht të keqe.

“Nëse luftimet inten­si­fiko­hen dhe përhapen në infra­struk­turën e eksportit dhe trans­portin detar në Detin e Kuq, e vet­m­ja rrugë alter­na­tive krye­sore për eksportet e naftës nga rajoni do të kër­cëno­het”, tha Soltvedt.

Mëso­het se mbretëria po i mer­rte shumë seri­ozisht kër­cënimet nga Irani dhe Huthit, duke shtu­ar se Ara­bia Sau­dite ishte në dijeni se grupi jeme­nas tani po koordi­no­hej ngushtë me Iranin në rajonin e Detit të Kuq.

Kon­flik­ti fil­loi më 28 shkurt, kur Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara sul­muan Iranin, duke e shtyrë Teheranin të mbyllte Ngushticën e Hor­muz­it, përmes së cilës kalonte rreth një e pes­ta e furniz­imeve me energji në botë para luftës. Ten­sionet u për­shkallëzuan më tej pas rënies së një armë­pushi­mi të brishtë të qer­shorit midis Teheran­it dhe Uash­ing­tonit, duke ring­jal­lur frikën e një lufte në shkallë të plotë.

“Mbyll­ja e Detit të Kuq nuk do të jetë e vështirë”Që atëherë, një sasi e kon­siderueshme e naftës së Gjir­it është devi­juar në Detin e Kuq nëpër­m­jet një tuba­cioni sau­dit, me rrugën ujore që tani trans­porton rreth 7% të furniz­imeve botërore me energji. Kur Huthitët sul­muan ani­jet tregtare gjatë luftës në Gaza, kom­pan­itë e mëd­ha të trans­portit detar u detyru­an të ridrej­tonin ngarke­sat e tyre nëpër­m­jet rrugës shumë më të gjatë dhe më të shtren­jtë për­reth Afrikës.

Duke pasur parasysh se vetë Ara­bia Sau­dite ka devi­juar 70% të eksporteve të saj të energjisë nëpër­m­jet por­tit Yan­bu të Detit të Kuq, çdo sulm i drejt­për­drejtë atje do të shkak­tonte një prob­lem të madh për treg­jet e naftës. Një nga burimet rajonale tha se udhëhe­q­ja e Iran­it po kërkon të ushtro­jë pre­sion mbi Shtetet e Bashkuara duke rrit­ur kos­ton e mund­shme për ekonom­inë glob­ale.

Kër­cën­i­mi për trans­portin detar në Detin e Kuq dhe rrjed­hën e eksporteve sau­dite është, sipas burim­it, pjesë e men­tal­itetit iran­ian. Mbyll­ja e ngushti­cave nuk do të jetë e vështirë, duke vënë në duk­je se kush­do që ka armë mund të prishë trans­portin detar dhe nuk ka nevo­jë për rake­ta të sofistikuara për ta bërë këtë.

Irani i kon­sideron Huthitët pjesë të Boshtit të Rezis­tencës rajonale, një aleancë që përf­shin edhe Hezbol­lahun e Liban­it dhe milic­itë shi­ite në Irak, të cilat janë tash­më të përf­shi­ra në kon­flik­tin rajon­al midis Teheran­it dhe Uash­ing­tonit. Megjithatë, rebelët Huthi nuk kanë hyrë ende zyr­tar­isht në luftë. Shtetet e Bashkuara thonë se Irani u sig­uron Huthitëve armë, fonde dhe tra­jn­ime, duke përf­shirë mbështet­jen e kanal­izuar përmes Hezbol­lahut. Teherani i mohon akuzat.Çmimet e naftës rriten me më shumë se 1%

Çmimet e naftës u rritën me më shumë se 1%, ndër­sa shqetësimet në lid­hje me furnizimet me energji u inten­si­fikuan pas për­shkallëzim­it të sul­meve amerikane dhe raporteve se Irani u kishte thënë Huthëve të ishin gati të mbyll­nin Detin e Kuq.

Kon­tratat e ardhshme të naftës së papër­punuar Brent u rritën me 93 cent, ose 1.09%, në 85.88 dol­larë për fuçi deri në orën 13:20 GMT, ndër­sa naf­ta e papër­punuar amerikane ëest Texas Inter­me­di­ate (ëTI) u rrit me 89 cent, ose 1.12%, në 80.49 dol­larë për fuçi.

“Çrreg­ul­limet e njëkohshme që prekin Hor­muzin dhe Bab el-Mand­abin do të rris­nin ndjeshëm pre­sion­in mbi zinx­hirin e furnizim­it, do të kufi­zonin disponuesh­mërinë e cis­ter­nave dhe do të rris­nin primet e sig­urim­it”, shp­je­goi ëael Makarem, kreu i strategjisë së treg­jeve finan­cia­re në Exness.

Leave a Reply

Discover more from orbis

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading