“Non-grata” amerikane për Sali Berishën ende në fuqi, emri i tij vijon të figurojë në listën zyrtare të…

Kreu i Par­tisë Demor­katike, Sali Berisha vijon të fig­uro­jë në listën zyrtare të Depar­ta­men­tit Amerikan të Shtetit si per­son i dizen­juar sipas Sek­sion­it 7031©, pavarë­sisht deklaratave të tij se Shtetet e Bashkuara i kanë hequr sta­tusin “non gra­ta”. Kon­trol­li në doku­mentet pub­like të DASH tre­gon se emri i ish-kryem­i­nistrit shqip­tar, së bashku me emrat e bashkëshort­es dhe fëmi­jëve të tij, vijon të jetë i pub­likuar në listën e per­son­ave të sank­sionuar, ndër­sa nga Uash­ing­toni është folur për një waiv­er, pra një për­jash­tim, dhe jo për një heq­je të dizen­jim­it.

Pra­paske­nat

Dal­li­mi është i rëndë­sishëm, pasi heq­ja e sank­sion­it do të thotë revokim i sta­tusit dhe i bazës ligjore që e ka prod­huar atë. Ndër­sa waiver‑i është një për­jash­tim i kufizuar, që mund të për­doret në raste të cak­tu­ara kur Depar­ta­men­ti i Shtetit gjykon se hyr­ja e një per­soni në SHBA i shër­ben një intere­si diplo­matik, insti­tu­cional apo kom­bë­tar. Berisha e paraqi­ti rastin e tij si të paprece­dent, por raste të tilla nji­hen në prak­tikën diplo­matike amerikane dhe janë për­dorur dhjetëra herë për zyr­tarë apo drejtues shtetesh të përf­shirë në kufiz­ime hyr­je­je.

Një kat­e­gori e veçan­të janë zyr­tarët e sank­sionuar që lejo­hen të udhë­to­jnë në Nju Jork për takime të Kombeve të Bashkuara, për shkak të detyrimeve që Shtetet e Bashkuara kanë nga Mar­rëvesh­ja e Selisë së OKB-së, por edhe për arsye shën­de­të­sore. Sipas të dhë­nave mbi zba­timin e këtij mekaniz­mi, waiver‑i është për­dorur të pak­tën 60 herë për zyr­tarë dhe drejtues shtetesh, krye­sisht në raste të lid­hu­ra me akuza për shkel­je të rën­da të të drej­tave të njeri­ut, tor­turë apo kor­rup­sion mad­hor.

Një prej rasteve të për­men­dura lid­het me princin Nass­er të Bahreinit. Orga­ni­zatat e të drej­tave të njeri­ut kishin kërkuar ven­dos­jen e ndalim­it të vizës ndaj tij për shkak të akuzave për tor­turë, ndër­sa udhë­ti­mi i tij në SHBA në vitin 2024 ngri­ti dyshime se Depar­ta­men­ti i Shtetit kishte për­dorur një për­jash­tim. Një tjetër rast lid­het me Ara­binë Sau­dite.

Pas vras­jes së gaze­tar­it Jamal Khashog­gi, SHBA ven­dosi kufiz­ime ndaj një num­ri zyr­tarësh sau­ditë, por në raste të cak­tu­ara për­jash­time të tilla janë për­dorur kur admin­is­tra­ta amerikane ka gjykuar se kjo i shër­bente intere­save strategjike të Uash­ing­tonit. Në këtë kup­tim, rasti i Berishës nuk rezul­ton unik për nga mekaniz­mi. E vet­m­ja gjë që e dal­lon që e dal­lon nga disa prej këtyre rasteve duket se është natyra e akuzës.

Ndryshe nga shu­mi­ca e rasteve ku waiver‑i është për­dorur për per­sona të lid­hur me akuza për tor­turë apo shkel­je të rën­da të të drej­tave të njeri­ut, Berisha është dizen­juar nga SHBA për kor­rup­sion mad­hor. Për këtë arsye, pre­tendi­mi se Shtetet e Bashkuara i kanë hequr sank­sionet mbetet i ndryshëm nga ajo që nënkup­ton një waiv­er. Nëse sank­sionet do të ishin hequr, kjo do të duhej të reflek­to­hej në revokimin e dizen­jim­it. Deri tani, pub­lik­isht, emri i Berishës dhe i famil­jarëve të tij vijon të jetë në listën zyrtare të Depar­ta­men­tit të Shtetit.

Hetimet e SPAK

Në të njëjtën kohë, në Shqipëri mbetet ende pa një rezul­tat pub­lik het­i­mi i SPAK që nisi që në 2025 për kon­tratën mil­iona dol­larëshe të lobim­it në Shtetet e Bashkuara të PD për ten­ta­ti­vat për të hequr Berishën nga “lista e zezë”. Asnjë emër nuk është pyetur. As Berisha nuk është thirrur për të dhënë shp­jegime.

Kuj­to­jmë se PD lid­hi  një kon­tratë lobi­mi me “Con­ti­nen­tal” për 2 vite, me një para­pagesë 750 mijë dol­larë. Kon­tra­ta është dyshimtë dhe e veshur me mis­ter, pasi ajo nuk është finan­cuar nga fondet e par­tisë por nga një dona­cion pri­vat jashtë ven­dit.

“Make Alba­nia Great Again”, është fon­da­cioni amerikan, i cili sipas Par­tisë Demokratike mori për­sipër të pagua­jë 6 mil­ionë dol­larët e lobim­it në Shtetet e Bashkuara. Ajo është kri­juar vetëm 7 ditë para se Fla­mur Noka të ven­doste fir­mën e tij, në kon­tratën mar­ra­mendëse me kom­pan­inë CONTINENTAL, e zotëru­ar dhe drej­tu­ar nga njerëz pranë pres­i­den­tit Don­ald Trump.

Themelue­si i saj është shqip­taro amerikani Nuredin Seci, garan­tori edhe i kon­tratës. Fon­da­cioni, qar­tazi duket të jetë kri­juar për të mbu­lu­ar mar­rëvesh­jen e lobim­it. Kërke­sa drej­tu­ar pikër­isht kom­panisë “Con­ti­nen­tal Strat­e­gy LLC”, ka pasuar men­jëherë aktin e kri­jim­it të fon­da­cionit. Sepse vetëm 3 ditë më pas, Seci, mori përgjig­jen nga kom­pa­nia e lobim­it se ishte e gat­shme të angazho­hej në shër­bime për Part­inë Demokratike të Shqipërisë.

Dhe 5 ditë më pas, më 4 prill 2025 Fla­mur Noka fir­mos si për­faqë­sue­si i Aleancës për Shqipërinë Mad­hësh­tore. Nga ana tjetër, nuk dihet nëse drejtësia do të shko­jë edhe te paratë e hed­hu­ra të Berishës për kon­sulentin amerikan Chris LaCivi­ta.

Don­ald Trump e pagoi 19.2 mil­ionë dol­larë për fushatën e fun­dit. Gjithash­tu nuk u sqarua çfarë roli kishte Paul Man­afort në fushatën e Par­tisë Demokratike vitin e kalu­ar. Paul Man­afort, pas tri­um­fit të parë të Trump, u dënua me 4 vite burg, për mashtrim fiskal dhe bankar.

Gjyka­ta Amerikane provoi se paratë që mblod­hi nga një lobim në Ukrainë, i kishte fshe­hur. FBI pati dyshime se Man­afort ndau të dhë­na të son­dazheve për Trump në 2016, me një biz­nes­men të lid­hur me intelig­jencën ruse, çfarë çoi në një het­im për ndërhyr­jet e Rusisë në fushatën amerikane. Het­i­mi nuk gjeti lid­hje të Trump me rusët, por Man­afort vetë u fal nga pres­i­den­ti amerikan, për t’i shpë­tu­ar hetim­it të mëte­jshëm.

Mesa duket, Man­afort gjeti ter­renin e ri, Shqipërinë, ku lobimet e hua­ja, të paregjistru­ara dhe paratë në të zezë mbeten ende prob­lem i financim­it të partive poli­tike.