
Kryeministri Edi Rama ka dalë zbuluar pas reagimit të tij ndaj polemikave të krijuara nga deklarata e ministres serbe Snezhana Paunoviç, e cila në një intervistë televizive deklaroi se, nëse do ta kishte në dorë, do të kishte kryer spastrim etnik në Kosovë.
Në vend që t’i drejtohej drejtpërdrejt deklaratës së ministres serbe, Rama zgjodhi të kritikojë ata që i kërkuan një reagim më të ashpër publik, duke i cilësuar si një “kor histerik”. “Ideja se çdo njeri që ka një zë publik, çdo institucion dhe autoritet, u dashka të reagojë për çdo idiotësi të thënë në serbisht, deri edhe nga personazhe që sa pa e thënë idiotësinë vetëm familja e tyre e dinte se ekzistonin, është një ide që tregon se sa pak e respektojnë veten dhe vendin ata që vënë kujën dhe që kërkojnë edhe hesap pse nuk reagon ky e ai”, tha Rama.
Kryeministri këmbënguli se Shqipëria kishte reaguar përmes ministrit të Jashtëm dhe se nuk mund të përfshihet në reagime të vazhdueshme ndaj çdo deklarate nga Serbia. “Ne kemi reaguar përmes ministrit të jashtëm, siç bën një shtet që ka respekt për veten dhe kush kërkon nga ne që të bëhemi kor histerik sa herë del një çyryk në Beograd e flet përçart, ka ngatërruar adresë”, u shpreh ai.
Heshtja e Ramës
Por reagimi i Ramës ka zhvendosur vëmendjen nga deklarata e ministres serbe te mënyra se si qeveria shqiptare po e trajton këtë çështje. Ndërsa Paunoviç u kritikua nga institucione të Kosovës, Bashkimit Europian dhe aktorë politikë ndërkombëtarë, kryeministri shqiptar zgjodhi të sulmojë zërat që kërkuan një qëndrim më të fortë. Qeveria e Kosovës reagoi duke e shpallur ministren serbe person të padëshiruar dhe duke paralajmëruar masa ligjore ndaj saj.
Komisionerja europiane Marta Kos u shpreh e tronditur nga deklaratat e Paunoviçit, ndërsa zëdhënësja e Komisionit Europian Anita Hipper e dënoi qëndrimin e ministres serbe. Reagime pati edhe nga qeveria britanike, deputeti gjerman Adis Ahmetoviç dhe 35 deputetë të parlamentit serb që kërkuan shkarkimin e saj.
Eurodeputeti çek, Tomáš Zdechovský, ka kërkuar masa drastike nga Bashkimi Evropian. Zdechovský i ka cilësuar qëndrimet e ministres serbe si plotësisht të papranueshme dhe ka kërkuar pezullimin e menjëhershëm të procesit të integrimit evropian për Serbinë.
Ndërkohë, vetë presidenti serb Aleksandar Vuçiç është distancuar nga deklaratat e ministres, duke reaguar gjatë vizitës së tij në Kiev. Rama dhe qeveria jonë zgjodhën ta kalonin këtë deklaratë si diçka sporadike, sikur të mos përfaqësonte një frymë politike që ende ekziston në Beograd dhe që shpeshherë shfaqet përmes deklaratave të zyrtarëve të tij.
Qëndrimi i Ramës vërteton sërish deklaratën e gazetarit gjerman Michael Martens nga “Frankfurter Allgemeine Zeitung”, i cili e ka cilësuar më herët Edi Ramën si “kryeministri më i mirë që ka pasur Serbia që nga koha e Nikola Pashiçit”. Kujtojmë se prej kohësh Rama ka pasur një raport të mirë me Vuçiçin. Kjo u shfaq edhe përmes projektit “Ballkani i Hapur”, i cili u promovua si një nismë për bashkëpunimin rajonal, por që më pas rezultoi një dështim politik.
Një tjetër episod që riktheu debatin mbi qëndrimin e Ramës ndaj Kosovës ishte intervista e tij për “Financial Times” në vitin 2023. Në atë intervistë, Rama përdori shprehjen “tokë e askujt” duke iu referuar veriut të Kosovës.
Pas reagimeve, ai sqaroi se nuk kishte folur për Kosovën në tërësi, por për veriun e saj, duke e lidhur shprehjen me mungesën e kontrollit institucional dhe problemet e sigurisë në atë zonë. Deklarata solli reagim edhe nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili theksoi se veriu është pjesë e territorit të Kosovës.
Një tjetër episod që është futur në debatin mbi marrëdhënien Rama–Vuçiç lidhet me qëndrimin e kryeministrit shqiptar ndaj presionit të Bashkimit Europian ndaj Serbisë për të vendosur sanksione ndaj Rusisë pas nisjes së luftës në Ukrainë.
Në vitin 2022, në një intervistë për median austriake “Die Presse”, Edi Rama deklaroi se Serbia nuk duhej të vihej nën presion për të ndjekur menjëherë politikën e sanksioneve të BE-së ndaj Moskës. Rama argumentoi se Serbia kishte një marrëdhënie të veçantë historike me Rusinë dhe se një shkëputje e menjëhershme nga Moska do të kishte pasoja politike për udhëheqjen serbe.