Trump “i jep dritën jeshile” bashkëpunimit bërthamor me Riadin, marrëveshja zgjat 30 vite

Pres­i­den­ti amerikan Don­ald Trump ka mirat­u­ar një mar­rëvesh­je të gjerë me Ara­binë Sau­dite për zhvil­lim­in e një pro­gra­mi bërthamor civ­il, një hap që mund t’i hapë rrugën edhe ndër­tim­it të kapaciteteve për pasurim­in e ura­ni­u­mit në mbretëri.

Sipas Wall Street Jour­nal, duke citu­ar burime nga admin­is­tra­ta amerikane, mar­rëvesh­ja parashikon një bashkëpunim 30-vjeçar me vlerë dhjetëra mil­iar­da dol­larë, ku kom­pan­itë amerikane do të kenë rolin krye­sor në ndër­timin e infra­struk­turës bërthamore sau­dite.

Mar­rëvesh­ja parashikon që nëse shi­het e nevo­jshme, Ara­bia Sau­dite mund të zhvil­lo­jë edhe një impiant për pasurim­in e ura­ni­u­mit, një çësht­je që ka qenë në qendër të disku­timeve për shkak të ndikim­it që mund të ketë në ekuili­brat e sig­urisë në Lind­jen e Mesme.

Admin­is­tra­ta amerikane vlerë­son se struk­tu­ra e mar­rëvesh­jes do t’i japë Uash­ing­tonit kon­troll të rëndë­sishëm mbi pro­gramin bërthamor sau­dit, me syn­imin që ai të për­doret vetëm për qël­lime civile dhe të mos kalo­jë në për­dorime ushtarake.

Megjithatë, mar­rëvesh­ja pritet të për­bal­let me disku­time në Kon­gresin amerikan. Sipas Wall Street Jour­nal, blloki­mi i saj do të ishte i vështirë, pasi një veto pres­i­den­ciale do të mund të kapërce­hej vetëm me një shu­micë prej dy të tre­tash në Kon­gres.

Ten­sionet me Iranin dhe Ngushti­ca e Hor­muz­it

Vendi­mi për bashkëpunimin bërthamor me Ara­binë Sau­dite vjen në një kohë kur ten­sionet në Lind­jen e Mesme mbeten të lar­ta për shkak të për­plas­jeve me Iranin.

Shtetet e Bashkuara kanë vijuar opera­cionet ushtarake në rajon, ndër­sa Koman­da Qen­drore amerikane ka bërë të ditur se for­cat e saj kanë godi­tur qen­dra oper­a­tive ushtarake ira­ni­ane, kapacitete detare, hangarë avionësh, depo dronësh dhe infra­struk­turë logjis­tike.

Sipas Uash­ing­tonit, opera­cionet syn­o­jnë të ulin aftës­inë e Iran­it për të kër­cënuar trafikun treg­tar në Ngushticën e Hor­muz­it, një nga rrugët më të rëndë­sishme detare për trans­portin glob­al të energjisë.

Sekre­tari amerikan i Shtetit, Mar­co Rubio, ka par­ala­jmëru­ar se kon­trol­li i një rruge ndërkom­bëtare detare nga një shtet i vetëm do të kri­jonte një prece­dent të rrezik­shëm për sig­ur­inë glob­ale.