CNN: Trump ndalon planin e ushtrisë amerikane për të sekuestruar me forcë uraniumin e Iranit

Gjen­er­ali më i lartë i SHBA-së bëri një viz­itë sekrete dhe të nxi­tu­ar në selinë e Komandës Qen­drore të SHBA-së në Flori­da në fund të mua­jit të kalu­ar për t’u infor­muar per­son­al­isht mbi plan­et e ushtrisë amerikane për të dër­guar tru­pa tokë­sore në Iran për të sekuestru­ar me for­cë ura­ni­u­min e tij të pasu­ru­ar shumë, për­bërësin kyç të nevo­jshëm për të prod­huar një armë bërthamore, thanë për CNN dy burime të njo­hu­ra me çësht­jen.

Informimet ishin aq urgjente dhe të ndjeshme saqë e detyru­an Gjen­er­alin Dan Caine, Kryetarin e She­fave të Për­bashkët të Shtabit, të nxi­tonte nga një takim i zyr­tarëve të lartë të NATO‑s në Bruk­sel përtej Atlantikut në Tam­pa të Floridës, më 19 maj, thanë burimet. Natyra e nivelit të lartë dhe urgjente e informimeve nën­vi­zon se sa afër ishte admin­is­tra­ta për të mirat­u­ar opera­cionin tokë­sor me rrezik të lartë, thanë burimet.Një zëd­hënës i Shtabit të Për­bashkët nuk pra­noi të komen­to­jë, në lid­hje me për­gatit­jet për një opera­cion të mundshëm.Më pas, Caine e infor­moi Pres­i­dentin Don­ald Trump mbi opsionet për një opera­cion të tillë, tha një nga burimet.Por Trump ndaloi së foluri pasi u par­ala­jmërua se kjo ka të ngjarë të shkak­to­jë hak­mar­rje të ash­për ira­ni­ane, duke e zgjatur luftën dhe duke e zhy­tur ekonom­inë glob­ale në trazi­ra të mëte­jshme, thanë burimet. Trump gjithash­tu ka shpre­hur shqetësim në lid­hje me poten­cialin për një numër të kon­siderueshëm vik­ti­mash amerikane, sipas burimeve të njo­hu­ra me çësht­jen.

Plan­i­fiki­mi i avan­cuar për opera­cionin erd­hi mes deklaratave të përsërit­u­ra nga Trump se SHBA-të dhe Irani po i afro­heshin një mar­rëvesh­je­je për të hapur Ngushticën e Hor­muz­it dhe për të për­fun­d­uar nego­ci­atat mbi pro­gramin bërthamor të Iran­it. Të enjten, Trump tha se SHBA-të dhe Irani së shpe­jti do të nën­shkru­anin një mar­rëvesh­je, poten­cial­isht gjatë fundjavës.Por disku­timet rreth dërgim­it të tru­pave tokë­sore në Iran vetëm mua­jin e kalu­ar, tre­go­jnë se sa afër kanë qenë SHBA-të me për­shkallëz­imin masiv të kon­flik­tit.

“Shumë rrezik”, tha një nga burimet e njo­hu­ra me plan­et për opera­cionin e mund­shëm ushtarak, duke shtu­ar se nuk ishte për t’u habitur që Trump ven­dosi të mos i jepte dritën jeshile ushtrisë mua­jin e kaluar.Teherani gjithash­tu ka qenë duke kom­plo­tu­ar një “opsion bërthamor” ekonomik nëse nego­ci­atat me SHBA-në dësh­to­jnë dhe lufta rifil­lon, thanë për CNN tre per­sona të njo­hur me çësht­jen: duke i detyru­ar Huthët, for­cën krye­sore të për­faqë­sue­sit të ira­ni­anëve në Jemen, të mbyllin ngushticën Bab-al-Mandab — një rrugë ujore kyçe dhe pikë kyçe tregtare glob­ale që ka shër­by­er si një litar shpë­ti­mi për trans­portin detar si hyr­je në Detin e Kuq mes mbyll­jes dis­amu­jore të Ngushticës së Hor­muz­it nga Irani.

Një zyr­tar i lartë i admin­is­tratës iu përgjigj një kërkese për koment nga CNN të premten me një listë kusht­esh, që Irani dyshohet se kishte rënë dako­rd si pjesë e nego­ci­atave, duke përf­shirë shkatër­rim­in dhe largimin e mate­ri­alit të tij bërthamor, çmon­timin e pro­gramit të tij bërthamor, hap­jen e Ngushticës së Hor­muz­it dhe ndal­im­in e financim­it të gru­peve ter­ror­iste të ndër­m­jetë­suara nga Irani — dhe vetëm më pas do të mer­rte lehtësim nga sank­sionet.

Ver­sioni i Iran­it për atë që ka rënë dako­rd është shumë i ndryshëm, sipas medias shtetërore ira­ni­ane, e cila tha se Irani nuk do të angazho­hej për të hequr dorë nga menax­hi­mi i Ngushticës së Hor­muz­it dhe se çdo mar­rëvesh­je kërkonte lir­im­in e men­jëher­shëm të 24 mil­iardë dol­larëve nga fondet e ngri­ra të Iran­it.

Sig­uri­mi i ura­ni­u­mit të pasu­ru­ar shumë të Iran­it shquhet si një nga objek­ti­vat krye­sore të Trump, i cili nuk është arrit­ur deri më sot, as nëpër­m­jet nego­ci­atave, as nëpër­m­jet for­cës ushtarake.

Ndër­sa Trump e ka për­men­dur vazhdimisht mundës­inë që SHBA-të të hyjnë dhe të sekue­stro­jnë me for­cë ura­ni­u­min, ai ka ngur­ru­ar të ecë për­para me një opera­cion që mund të rezul­to­jë në një numër të madh vik­ti­mash amerikane — diç­ka që ai është skep­tik se pop­ul­li amerikan do ta mbësht­este.

Duke folur për Fox News rreth një opsioni tjetër të mund­shëm ushtarak amerikan që ka të ngjarë të çojë në vik­ti­ma të shum­ta — mar­r­ja e kon­trol­lit të qen­drës ira­ni­ane të eksportit të naftës në ishullin Kharg — Trump tha të enjten se “nuk e di nëse Ameri­ka ka gux­imin për këtë”.«Do të ishte jashtëza­kon­isht e vështirë të peshkon­im nëpër ato tunele dhe të gjitha fuçitë», tha një burim. «Do të na duhej të kri­jon­im një prani masive. Në thelb, do të na duhej të push­ton­im».

Koman­dan­tët ushtarakë amerikanë kanë për­cak­tu­ar se një opera­cion i tillë do të binte midis “Lartë deri në Ekstrem” në “Nivelin e Pranueshëm të Rrezikut” për for­cat e opera­cion­eve spe­ciale, sipas një buri­mi të njo­hur me udhëzimet, që do të thotë se misioni mund të rezul­to­jë në një numër të kon­siderueshëm vik­ti­mash amerikane, edhe nëse kry­het me suk­ses.

Një zyr­tar i lartë i admin­is­tratës pra­noi të premten se heq­ja e ura­ni­u­mit të pasu­ru­ar shumë, edhe nëse Irani pra­non ta lejo­jë këtë të ndod­hë, do të jetë sfiduese — dhe deta­jet teknike ende nuk janë për­punuar.

“Ira­ni­anët zoto­hen të shkatër­ro­jnë dhe largo­jnë mate­ri­alin e pasu­ru­ar, por si e bëjnë këtë? Do të duhet pak kohë për ta kup­tuar”, tha zyr­tari. “Kjo është një lëndë shumë e djegshme, shumë e paqën­drueshme. Ne nuk do të shko­jmë atje poshtë me një ekska­va­tor dhe një djalë me një çan­të shpine dhe të fil­lo­jmë ta nxjer­rim jashtë.”

Nëse do të niste një opera­cion tokë­sor për kap­jen e ura­ni­u­mit, rreziku i dëmit ekonomik nga mbyll­ja e ngushticës Bab-al-Mandab, një nga paso­jat për të cilat kanë par­ala­jmëru­ar vlerësimet e intelig­jencës, mund të ishte katas­trofik për ekonom­inë botërore.

Një burim i njo­hur me vlerësimet e fun­dit të intelig­jencës amerikane i tha CNN-së se është e duk­shme që Huthit nuk kanë rin­isur sulme në shkallë të gjerë kundër ani­jeve amerikane ose të tjera evropi­ane, por kanë thënë se çdo ani­je me fla­mur ose në pronësi të Izraelit është e lejuar. Zgjer­i­mi i fushëveprim­it të objek­ti­vave të mund­shëm përtej ani­jeve izraelite do të për­faqë­sonte një për­shkallëz­im seri­oz, vuri në duk­je buri­mi.

Ira­ni­anët janë përm­ba­j­tur vetëm deri më tani nga rekru­ti­mi i Houthi-ve për të ndër­mar­rë atë hap, thanë burimet, sepse e dinë se kjo mund të prishë bisedimet e vazh­dueshme të paqes.

Por kjo mbetet një kartë që Irani mund ta lua­jë nëse për­p­jek­jet për një mar­rëvesh­je dësh­to­jnë dhe SHBA-të rifil­lo­jnë opera­cionet e plota luftarake — diç­ka që Trump ka qenë i kujdesshëm ta bëjë.

Ush­tria e përher­shme e Iran­it është dobë­suar ndjeshëm, kësh­tu që rreziku më i madh për tru­pat amerikane nëse Trump urd­hëron një opera­cion për nxjer­rjen e ura­ni­u­mit, ka të ngjarë të jenë tunelet me kur­the ku ruhet mate­ri­ali, si dhe rake­tat tokë-ajër dhe rake­tat nga supi, tha buri­mi.

Irani gjithash­tu mban një përqind­je të kon­siderueshme të rez­er­vave të tij të dronëve dhe rake­tave bal­is­tike, rapor­toi CNN.

Caine dhe udhëhe­qës të tjerë ushtarakë kanë ngrit­ur më parë shqetësime në lid­hje me shkallën, kom­plek­sitetin dhe poten­cialin për vik­ti­ma amerikane që mund të vijnë si paso­jë e një opera­cioni të zgjatur ushtarak kundër Iran­it.

Ai dhe të tjerë bren­da Pen­tag­o­nit par­ala­jmëru­an gjithash­tu, për­para se SHBA-të të nis­nin luftën e tyre kundër Iran­it, se një fushatë ushtarake e zgjatur do të ndikonte ndjeshëm në rez­er­vat e armëve të SHBA-së dhe në gatish­mërinë ushtarake.

Pavarë­sisht komenteve të kalu­ara të Trump në lid­hje me mar­rjen e ura­ni­u­mit, ai e hod­hi poshtë këtë mundësi të enjten në komentet nga Zyra Ovale.

“Askush nuk po i afro­het sepse është var­ro­sur nën një mal”, tha Trump.