Lufta në Gaza dhe premtimet e Trump për paqe

🚀 Provoje Falas

Mar­rëvesh­jet që Don­ald Trump i paraqet si “his­torike” shpesh shpallen në një kohë kur nego­ci­atat janë ende në fazat e para. Një sit­u­atë e ngjashme u pa edhe me Iranin, ku deklaratat opti­miste nuk u shoqëru­an me rezul­tate konkrete.

Strategjia e tij e komu­nikim­it mbetet e njëjtë. Duke anashkalu­ar insti­tu­cionet, zëd­hënësit e Shtëpisë së Bard­hë dhe mad­je edhe Kon­gresin, Trump zgjedh të njofto­jë zhvil­lime të rëndë­sishme përmes plat­for­mës së tij, Truth Social. Këtë herë ai shpal­li një mar­rëvesh­je për Gazën, të cilën e cilë­soi si “një hap mon­u­men­tal drejt paqes”, megjithëse përm­ba­jt­ja e saj la ende shumë pikëpyet­je. Vetë palët e përf­shi­ra u treguan të kujdesshme dhe ulën men­jëherë prit­shmëritë.

Nuk është pa rëndësi fak­ti që struk­tu­ra e kri­juar nga admin­is­tra­ta amerikane arri­ti të bindë Hamasin të fir­mosë një doku­ment për çar­ma­timin. Megjithatë, Izraeli deklaroi se nuk beson se orga­ni­za­ta palestineze është e gat­shme të heqë dorë real­isht nga armët, duke argu­men­tu­ar se lufta e armato­sur mbetet pjesë e ide­ologjisë së saj. Nga ana tjetër, Hamasi ka bërë të ditur se çar­ma­ti­mi mund të ndod­hë vetëm pasi Izraeli të tërhiqet plotë­sisht nga Rripi i Gazës.Për këtë arsye, laj­mi që fil­lim­isht u paraqit si një zhvil­lim me rëndësi glob­ale humbi shpe­jt vëmend­jen në medi­at ndërkom­bëtare. Disa prej tyre, si *The Wash­ing­ton Post*, e hoqën nga faqet krye­sore bren­da pak orësh, ndër­sa media të tjera e tra­j­tu­an në rubrikat poli­tike, duke i kush­tu­ar më shumë hapësirë komenteve skep­tike të vetë nën­shkruesve të mar­rëvesh­jes. Shumë anal­istë e shohin këtë si një tjetër për­p­jek­je të Trump për të domin­uar cik­lin medi­atik me njof­time të bujshme që më pas nuk materializohen.Paqja e prem­tu­ar, dhjetëra herëMë 9 qer­shor, kur Trump deklaroi se një mar­rëvesh­je me Iranin ishte shumë pranë final­izim­it, CNN rapor­toi se ky ishte njof­ti­mi i 37-të i tij për një mar­rëvesh­je të afërt paqe­je. Që prej asaj kohe, medi­at amerikane kanë hequr dorë nga numëri­mi.

Edhe në rastin e Gazës, deklaratat kanë kalu­ar nga pro­jek­te ambi­cioze, si ide­ja për ta shndër­ru­ar ter­ri­torin në një des­ti­na­cion luk­soz, deri te për­p­jek­jet për të rik­thy­er një dia­log min­i­mal mes Izraelit dhe Ham­a­sit. Megjithatë, hen­deku mes dy palëve mbetet i madh: Izraeli vazh­don ta kon­sidero­jë Hamasin një orga­ni­za­të ter­ror­iste që duhet elimin­uar, ndër­sa drejtue­sit e mbe­tur të Ham­a­sit vazh­do­jnë të jenë objek­tiv i opera­cion­eve ushtarake izraelite.

Për Trumpin, këto penge­sa duket se kanë më pak rëndësi sesa ndiki­mi i mesazheve të tij. Ai vazh­don të për­dorë të njëjtën for­mulë komu­niki­mi që e ka shoqëru­ar edhe gjatë kar­ri­erës si biz­nes­men: deklara­ta të for­ta, gjuhë mak­si­mal­iste dhe prem­time për zgjid­hje të shpe­j­ta. Në diskursin e tij, kon­flik­tet e ndër­likuara ndërkom­bëtare paraqiten si çësht­je që mund të zgjid­hen me një “mar­rëvesh­je”. Kjo qas­je vazh­don të pëlqe­het nga një pjesë e elek­toratit të tij, edhe kur rezul­tatet konkrete mungojnë.Premtimi për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë bren­da 24 orëve nga rik­thi­mi në Shtëpinë e Bard­hë mbetet një nga shem­bu­jt më të për­men­dur të kësaj strategjie. Me kalim­in e kohës, retori­ka e tij është mbështe­tur në dy ele­men­të: deklara­ta të ash­pra për të ushtru­ar pre­sion dhe shpall­je të parakohshme fitore­je, edhe kur nego­ci­atat nuk kanë për­fun­d­uar ende.

Sfi­dat po shto­hen

Sipas kri­tikëve të tij, kjo mënyrë komu­niki­mi po hum­bet grad­u­al­isht efek­tin. Pas për­shkallëzim­it të ten­sion­eve me Iranin, Trump u për­ball me paso­ja që, sipas anal­istëve, nuk i kishte parashikuar. Fri­ka nga blloki­mi i Ngushticës së Hor­muz­it dhe rreziku për treg­jet glob­ale të energjisë shtu­an pre­sion­in mbi admin­is­tratën e tij.

Në të njëjtën kohë, edhe mbështet­ja pub­like ka ard­hur në rënie. Son­dazhet tre­go­jnë se vlerësi­mi për pres­i­dentin ka zbrit­ur vazhdimisht që nga fil­li­mi i man­datit të tij, ndër­sa edhe insti­tute tradi­cional­isht pranë repub­likanëve rapor­to­jnë rezul­tate më të dobë­ta. Mesa­tar­isht, përqind­ja e amerikanëve që nuk e mira­to­jnë punën e tij është rrit­ur nga 43% në rreth 60%.Ky zhvil­lim shi­het si një fak­tor që mund të ndiko­jë edhe në zgjed­hjet e mesit të man­datit. Repub­likanët rreziko­jnë të pagua­jnë kos­to poli­tike, sido­mos për shkak të rrit­jes së çmim­it të kar­bu­ran­teve pas ten­sion­eve me Iranin, një çësht­je që prek drejt­për­drejt ekonom­inë famil­jare të qyte­tarëve amerikanë.

Sipas një ankete të Asso­ci­at­ed Press, dy në tre amerikanë nuk e mbësht­esin sul­min ndaj Iran­it. Edhe mes votuesve repub­likanë, 37% shpre­hen kundër këtij vepri­mi.

Po ash­tu, son­dazhet e fun­dit tre­go­jnë se bes­i­mi në aftës­inë e Trump për të ndër­m­jetë­suar mar­rëvesh­je paqe­je është dobë­suar ndjeshëm. Ndonëse ai ka deklaru­ar vazhdimisht se ka kon­tribuar në zgjid­hjen e disa kon­flik­teve ndërkom­bëtare, tetë nga dhjetë amerikanë nuk beso­jnë më se ai mund të sjel­lë paqe në fron­tet krye­sore, përf­shirë Ukrainën. Një studim i Qen­drës Kërki­more Pew në pesë kon­ti­nente tre­gon gjithash­tu se rënia e pop­ullar­itetit të Trump shoqëro­het me një per­cep­tim më neg­a­tiv ndaj Shteteve të Bashkuara në shumë vende të botës.