Rama mbyll kolegjet e Gylenit për t’i dhënë dorën Erdoganit në Samitin e NATO‑s, ftesa e Turqisë iu nis Bajram Begajt, si presidenti u tërhoq pas presionit të kryeministrit

Zhvil­limet e fun­dit diplo­matike rreth Sami­tit të NATO‑s në Ankara kanë sjel­lë në dritë një rrjet të ndër­likuar mar­rëd­hëniesh, pra­paske­nash dhe pre­sionesh poli­tike që prekin drejt­për­drejt udhëhe­q­jen e Shqipërisë. Ndër­sa zyr­tar­isht vizita e kryem­i­nistrit Edi Rama paraqitet si një rikon­fir­mim i angazhim­it të ven­dit si aleat aktiv në Aleancën Atlantike, pas fasadës së shtrëngim­it të duarve fshi­hen fto­hje diplo­matike dhe lëviz­je tak­tike për mbi­jetesë poli­tike. Rama dhe bashkëshort­ja e tij, Lin­da Rama, mbër­ritën dje në Ankara ku u pritën në dark­ën zyrtare të orga­nizuar nga pres­i­den­ti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, dhe zon­ja e parë, Emine Erdoğan.

Sipas Agjen­cisë për Media dhe Informim, axhen­da e kryem­i­nistrit në këtë samit përf­shin një takim me Sekre­tarin e Përgjithshëm të NATO‑s, Mark Rutte, pjesë­mar­rjen në sesion­in e punimeve me lid­erët e shteteve aleate, si dhe një takim me Erdo­gan. Gaze­ta “SOT” e ka rapor­tu­ar në artiku­jt e kalu­ar se mar­rëd­hëni­et mes Tiranës dhe Ankarasë po kalo­jnë një peri­ud­hë fto­hje­je. Dyshimet për këtë fto­hje për­for­co­hen edhe më shumë për nga mënyra se si u tra­j­tua fte­sa për këtë samit. Rapor­to­het se pres­i­den­ti turk, i pakë­naqur me disa qën­drime të mëparshme të qev­erisë shqiptare, dyshohet se zgjod­hi t’ia dër­gonte ftesën fil­lim­isht Pres­i­den­tit të Repub­likës, Bajram Bega­jt, dhe jo kryem­i­nistrit.

Megjithatë, Begaj e refu­zoi ftesën dhe dyshohet se ky refuz­im erd­hi nën pre­sion­in e kryem­i­nistrit, për të cilin pra­nia në këtë samit kon­sidero­hej jetike për imazhin e tij si lid­er me peshë ndërkom­bëtare pas protes­tave që kërko­jnë largimin  tij.Lëvizja e Ramës

Gaze­tari Genc Buri­mi zbu­loi se për të zbu­tur ten­sionet me udhëhe­q­jen turke dhe për të sig­u­ru­ar vëmend­jen e pres­i­den­tit Erdoğan, Rama duket se ka ndër­mar­rë hapa konkretë që përko­jnë sak­të­sisht me kohën e viz­itës. Në momentin e nis­jes së kryem­i­nistrit drejt Ankarasë, u mor vendi­mi për mbyll­jen e një insti­tu­cioni, i cili nji­het si i lid­hur me lëviz­jen gyleniste, një kërkesë e kaher­shme kjo e Ankarasë zyrtare.

“Në Turqi u takua vetëm me min­istrin e Tregtisë së Jashtme të Turqisë. Rëndësia e kësaj është se ka një fto­hje në mar­rëd­hëni­et mes tyre. Rama, deri para pak ditësh, nuk ishte i sig­urt që do të shkonte në Turqi. Erdo­gani nuk ia ka har­ru­ar disa qën­drime që Rama ka mba­j­tur më herët. Ndosh­ta edhe Erdo­gani men­don se e humbi trenin për Shqipërinë.

Në Shqipëri, Erdo­gani ishte i intere­suar krye­sisht për çësht­je kul­tur­ore, fetare dhe për ndër­timin e xhamive, jo për të tjera gjëra. Me këtë, Rama shp­je­gonte ori­en­timin e tij pro-izraelit dhe afrim­in që bëri pas çësht­jes Beleri. Kjo, ndosh­ta, iu bë e qartë Erdo­gan­it. Për t’u hak­mar­rë, ftesën për samitin e NATO‑s nuk ia dër­goi Ramës, por Bega­jt. Begaj e refu­zoi, në mënyrë që të shkonte Rama.

Në fund, Erdo­gani e “tor­tur­oi”, në thon­jëza. Për Ramën ishte jetike të shkonte në atë viz­itë në Turqi. Ishte pothua­jse një çësht­je mbi­jetese poli­tike, kur ai i jep kaq rëndësi takimeve me lid­erët botërorë. Pas takimeve me pres­i­dentin francez Makron, Rama paraqitej si një lid­er me peshë ndërkom­bëtare.

Ai do të bënte gjithç­ka për të qenë pjesë e atij sami­ti në Ankara. Kam dëgjuar nga një kor­re­spon­dent shqip­tar në Ankara se pres­i­den­ti Begaj nuk ishte prit­ur mirë nga Erdo­gani, sepse shi­hej si një veg­ël e Ramës. Në momentin që Rama shkon sot në Ankara, mbyl­let një kolegj mjekë­sor turk i lid­hur me lëviz­jen Gyleniste.

Pa për­men­dur emrin, kjo ndodh pikër­isht kur Rama hipën në avion. Çfarë intere­si ka Erdo­gani në Shqipëri? Ai ka interes për fushatën e tij të ndikim­it turk. Shqipëria po blen pajis­je ushtarake turke. Rama lë peng bux­hetin për këto bler­je dhe kjo u kon­fir­mua edhe nga taki­mi që pati pak më parë me min­istrin e Tregtisë së Turqisë.

Pra, Rama bëri gjithç­ka për të qenë i pran­ishëm në këtë samit”, tha ai ndër të tjera. Prej më shumë se një dekade, Ankara­ja ka ushtru­ar pre­sion mbi Shqipërinë për mbyll­jen e insti­tu­cion­eve që i kon­sideron të lid­hu­ra me lëviz­jen e Fethul­lah Gylen, armikut poli­tik të Erdo­gan­it, të cilin Turqia e aku­zon për orga­niz­imin e grushtit të dësh­tu­ar të shtetit të vitit 2016.

Qever­itë shqiptare, përf­shirë edhe kabi­netin Rama, nuk kishin pran­uar deri më tani të ndërmer­rnin një hap të tillë, duke e kon­sideru­ar çësht­jen si të brend­shme. Pikër­isht për këtë arsye, përki­mi i mbyll­jes së këtij insti­tu­cioni të lid­hur me Gylen me viz­itën e Ramës në Ankara ngre pikëpyet­je poli­tike.

A është kjo thjesht një rastësi admin­is­tra­tive, apo një sin­jal ndaj pres­i­den­tit turk në një moment kur mar­rëd­hëni­et mes dy lid­erëve duket se kanë kalu­ar një peri­ud­hë fto­htësie?