SPAK deklaron se vijojnë hetimet për masakrën e “21 janarit”, kërkohet dëshmia e Arvizut

Kreu i SPAK, Klodian Braho, gjatë raportimit në Komisionin e Ligjeve, është pyetur dje mbi ecurinë e hetimeve për masakrën e “21 janarit”. Braho konfirmoi se çështja mbetet në hetim, duke shmangur komentet e mëtejshme mbi detajet e procesit. Deputeti i Partisë Socialiste, Pacaj, vuri theksin te koha e gjatë e kaluar që nga ngjarja. “Jemi 16 vjet pas 21 janarit, ku 4 protestues u vranë në mes të Tiranës. Autorët kryesorë po sfidojnë si drejtësinë e re ashtu edhe të vjetër. A do të kemi drejtësi për 21 janarin, që të paktën prindërit e Aleks Nikës të shohin drejtësi?”, u shpreh ai. Në përgjigje, Braho u kufizua në deklaratën se “çështja është në hetim dhe hetimet vazhdojnë”.
Në të njëjtën seancë, deputeti demokrat Gent Strazimiri e orientoi diskutimin te një dëshmi e mundshme e ish-ambasadorit amerikan, Alexander Arvizu. Strazimiri iu referua një interviste të 21 shtatorit 2011, ku Arvizu deklaronte se pas 21 janarit ekzistonte një “celulë antiamerikane”.“Dëshmon 40 e ca minuta që ai dhe ekipi i tij në ambasadë e ka ndjekur hap pas hapi, gjithçka që ishte e përgatitur dhe e organizuar që të mund të nxirrte në një veprim të detyruar forcat e rendit. Pyetja është, ekziston mundësia që të pyetet si dëshmitar Arvizu?”, pyeti Strazimiri. Në përgjigje të kësaj pyetjeje, kreu i SPAK theksoi se nuk mund të japë komente për çështje konkrete, por sqaroi se “prokurori i çështjes mund të kryejë hetime si brenda edhe jashtë vendit”.
Deklaratat publike të ish-ambasadorit Arvizu për 21 janarin
Menjëherë pas vrasjeve të 21 janarit, kryeministri i asaj kohe, Sali Berisha, shpalli organizimin e një kundër-proteste të madhe (një “miting paqeje”) në Tiranë. Situata ishte në prag të një përplasjeje civile. Arvizu ndërhyri direkt diplomaci të fortë nate për ta anuluar atë. Pas anulimit, ai përdori një cilësim që shkaktoi debat të madh:”Unë e mirëpres vendimin e Kryeministrit Berisha për të anuluar marshimin e bërë me thirrjen e tij. Ky ishte vendimi i duhur për t’u marrë dhe unë besoj se ky është veprimi i një burri shteti. Tani është koha që të gjithë udhëheqësit të demonstrojnë të njëjtën lloj përgjegjësie.”Më vonë, i pyetur mbi këtë cilësim që u kritikua ashpër nga opozita, Arvizu sqaroi: “Kur përdora atë fjalë, po referohesha specifikisht për atë vendim të vetëm.
Vendi ishte si një kuti shkrepëseje gati për të shpërthyer, dhe anulimi i atij mitingu shmangu një gjakderdhje të re.” Nga ana tjetër, pjesa e intervistës së 21 shtatorit 2011 në emisionin “Tonight Ilva Tare” në Ora News, të cilës i referohet deputeti Gent Strazimiri, është një nga momentet më të debatuara të diplomacisë shqiptare. Ajo zgjati rreth 40 minuta dhe u fokusua pikërisht te prapaskenat e “21 janarit” dhe ajo që ndodhi pas tij.
I pyetur nga gazetarja për presionet dhe klimën politike pas vrasjeve në bulevard, Arvizu deklaroi ekzaktësisht:”Ajo që pamë pas 21 janarit ishte diçka që na shqetësoi shumë. Ne vumë re ekzistencën e një lloj celule antiamerikane këtu në Tiranë. Ishin njerëz, disa prej tyre me mbështetje shumë të fuqishme biznesi dhe mediatike, të cilët filluan një fushatë të mirëorganizuar. Qëllimi i tyre ishte të manipulonin situatën, të sulmonin qëndrimet e Ambasadës dhe të minonin mesazhet tona për drejtësi dhe llogaridhënie.”Çfarë tha për “ndjekjen hap pas hapi” nga ekipi i Ambasadës
Strazimiri përmend se ekipi i ambasadës e ka ndjekur skenarin “hap pas hapi”. Në intervistë, Arvizu shpjegoi se si SHBA-ja po grumbullonte informacion për të kuptuar nëse ngjarjet ishin spontane apo të nxitura:”Ekipi im në ambasadë dhe unë e kemi ndjekur këtë gjë hap pas hapi, ditë pas dite.
Kishte një strategji shumë të qartë dhe të organizuar për të krijuar një konfrontim. Ishte një përpjekje e llogaritur për të çuar situatën në pikën e vlimit, në mënyrë që forcat e rendit të nxirreshin në një veprim të detyruar apo ekstrem. Kjo nuk ishte thjesht rrjedhë spontane e ngjarjeve, kishte njerëz që po punonin prapa skenave për ta ushqyer këtë përplasje.”
Kush fshihej pas kësaj sipas Arvizu‑t?
Kur u shty nga gazetarja për të dhënë emra se nga cili krah politik vinte kjo “celulë” (pasi në atë kohë qeveria akuzonte opozitën për puç, ndërsa mediat pranë qeverisë sulmonin vetë Arvizu‑n), ish-ambasadori bëri një dallim të rëndësishëm:”
Nuk dëshiroj të përmend emra apo t’ia faturoj këtë një partie të vetme politike. Kjo shkon përtej ndarjes tradicionale të majtë e të djathtë. Flasim për individë me interesa të ngushta, të cilët përfitonin nga kaosi. Ata u përpoqën të përdornin retorikën antiamerikane për të krijuar një hendek mes nesh dhe institucioneve shqiptare, sepse e dinin që SHBA nuk do të lejonte mbylljen e hetimeve pa u zbardhur e vërteta.”
Kundërshtimi i tezës së “Puçit të Shtetit” dhe mbrojtja e Ina Ramës
Qeveria e asaj kohe deklaroi se 21 janari ishte një tentativë për grusht shteti (puç) ku përfshiheshin Prokurorja e Përgjithshme (Ina Rama), Presidenti (Bamir Topi) dhe SHISH. Arvizu doli hapur kundër kësaj teze, duke mbrojtur institucionet kushtetuese:”Ne kemi dëgjuar pretendime për një grusht shteti apo teori konspirative.
Dua të jem shumë i qartë: Shtetet e Bashkuara nuk kanë parë asnjë provë që të mbështesë pretendimet se kishte një tentativë për të përmbysur me dhunë qeverinë shqiptare. Prokurorja e Përgjithshme, Ina Rama, dhe Presidenti Topi janë duke kryer detyrën e tyre kushtetuese dhe ata kanë mbështetjen tonë të plotë.”
Presioni për ekzekutimin e urdhër-arresteve të Gardës
Kur Prokuroria lëshoi urdhër-arrestet e para për 6 drejtuesit e lartë të Gardës së Republikës dhe Policia e Shtetit refuzoi t’i ekzekutonte ato me argumentin se kishin gabime formale, Arvizu mbajti një qëndrim prerë mbi shtetin e së drejtës:”Urdhrat e ligjshëm të lëshuar nga zyra e Prokurorit të Përgjithshëm duhet të zbatohen pa vonesë dhe pa kushte nga Policia e Shtetit.
Nuk është detyrë e policisë apo e ekzekutivit të gjykojë vlefshmërinë e urdhrave të prokurorisë. Në një demokraci, ligji qëndron mbi të gjithë dhe institucionet duhet të bashkëpunojnë, jo të bllokojnë drejtësinë.”Ultimatumi ndaj Edi Ramës për protestën e 28 Janarit
Një javë pas vrasjeve, opozita e udhëhequr nga Edi Rama thirri një protestë tjetër më 28 janar. Arvizu zhvilloi një takim të tensionuar me Ramën në selinë e PS-së, ku i bëri të qartë vijën e kuqe të SHBA-së:
“I kam thënë zotit Rama se një tjetër protestë me dhunë do të ishte katastrofike për Shqipërinë dhe për marrëdhëniet tona. Uashingtoni po e ndjek këtë me shqetësimin më të madh. Nëse ka përsëri .
Dërgimi i provave në FBI
Arvizu luajti rolin kyç që provat materiale të mos manipuloheshin në Shqipëri, duke mundësuar që ekspertët e FBI-së të hynin në lojë për të ekzaminuar serverin e fshirë të Kryeministrisë dhe plumbat e nxjerrë nga trupat e viktimave:”Asistenca jonë nuk është politike, është thjesht teknike dhe shkencore. Laboratori i FBI-së në Quantico është një nga më të avancuarit në botë.
Ne morëm përsipër të ekzaminojmë provat materiale me kërkesë të palës shqiptare, me qëllim që të sigurojmë një raport të paanshëm, të pastër nga çdo lloj influence politike lokale. Rezultatet tona do të flasin vetë.”
Zhgënjimi përfundimtar nga gjykatat (Shkurt 2013)
Kur Gjykata e Tiranës dha vendimin e pafajësisë për Ndrea Prendin dhe Agim Llupon, Arvizu lëshoi njërën nga deklaratat më të ashpra të karrierës së tij diplomatike:
“Ky vendim ka tronditur besimin tonë. Katër burra u vranë në bulevard dhe askush nuk po mban përgjegjësi penale për këtë. Mesazhi që jep ky vendim është i rrezikshëm: ai thotë se zyrtarët mund të qëllojnë mbi qytetarët dhe t’i shpëtojnë ndëshkimit. Ky është një dështim i rëndë i sistemit të drejtësisë për të dhënë llogaridhënie.”