Raúl Castro mbetet fuqia e vërtetë pas skenës në Kubë

🚀 Provoje Falas

Raúl Cas­tro mbetet fuqia e vërtetë pas skenës në Kubë

Edhe pse Raúl Cas­tro u tërhoq në vitin 2021 nga posti i Sekre­tar­it të Parë të Par­tisë Komu­niste të Cuba — pozi­cioni më i lartë i pushtetit në ishull — shumë kubanezë beso­jnë se ai vazh­don të mba­jë kon­trol­lin real mbi vendin nga pra­paske­na.

Dorëhe­q­ja e tij shënoi fundin for­mal të gati gjashtë deka­dave të sundim­it të famil­jes Cas­tro, me pushtetin që kaloi tek Miguel Díaz-Canel. Megjithatë, anal­istët dhe kri­tikët e regjim­it thonë se Díaz-Canel ka pak autoritet real, ndër­sa Raúl dhe ush­tria vazh­do­jnë të kon­trol­lo­jnë struk­tu­rat kyçe poli­tike dhe ekonomike të ven­dit.

Gjatë largim­it të tij nga drej­ti­mi i Par­tisë Komu­niste në Kon­gresin e 8‑të të par­tisë në prill 2021, Raúl deklaroi se do të ishte gjith­monë gati, “me këm­bën në yzengji”, për të mbro­j­tur Kubën social­iste.

Sot, pozi­ta e regjim­it kubanez për­bal­let me pre­sion të madh pas rik­thim­it të Don­ald Trump në Shtëpinë e Bard­hë. Admin­is­tra­ta amerikane ka ash­për­suar sank­sionet kundër Havanës dhe ka ndër­pre­rë furnizimet me naftë nga Venezuela, duke e thel­lu­ar krizën energjetike në ishull.

Sipas Sebas­t­ian Arcos, drej­tor i Insti­tu­tit të Kërkimeve Kubaneze në Uni­ver­sitetin Ndërkom­bë­tar të Floridës, “Par­tia është vetëm fasadë. Díaz-Canel nuk ka pushtet real; pushteti ndod­het tek Raúl dhe For­cat e Armato­sura, të cilat përveç armëve kon­trol­lo­jnë edhe llog­a­r­itë bankare.”

Në mars, Díaz-Canel kon­fir­moi se nego­ci­atat me SHBA për zbut­jen e embar­gos janë udhëhe­qur per­son­al­isht nga ai dhe Raúl Cas­tro.

Ndërko­hë, sipas rapor­timeve të fun­dit, Depar­ta­men­ti Amerikan i Drejtë­sisë po shqyr­ton ngrit­jen e akuzave penale ndaj Raúl Castro‑s. Hetimet lid­hen mes të tjerash me rrëz­imin në vitin 1996 të dy avionëve të orga­ni­za­tës kubano-amerikane “Broth­ers to the Res­cue”.

Nga hija e Fidelit në drej­timin e Kubës

I lin­dur më 3 qer­shor 1931 në Birán të provincës Hol­guín, Raúl Cas­tro ishte më i vogli nga shtatë fëmi­jët e famil­jes Cas­tro, përf­shirë vël­lain e tij të madh Fidel Cas­tro.

Ndryshe nga Fidel, i njo­hur për karizmën dhe fjalimet pub­like, Raúl kon­sidero­hej më i rez­ervuar dhe më disi­plin­uar. Megjithatë, ai lua­jti rol vendim­tar në Rev­olu­cionin Kubanez, duke mar­rë pjesë në sul­min ndaj kaz­er­mës Mon­ca­da, intern­imin në Mek­sikë dhe më pas luftën guerile në Sier­ra Maes­tra.

Pas tri­um­fit të rev­olu­cionit në vitin 1959, Fidel e emëroi Raúlin në poste kyçe, përf­shirë Min­istrinë e For­cave të Armato­sura Rev­olu­cionare, ku ai arri­ti gradën më të lartë ushtarake.

Anal­istët beso­jnë se Kuba gjith­monë ka pasur “dy koka”: Fidelin si fig­urë pub­like dhe Raúlin si strate­gun që kon­trol­lonte ushtrinë dhe lid­hjet me Sovi­et Union.

Kur Fidel u tërhoq për arsye shën­de­të­sore në vitin 2006, tranzi­cioni i pushtetit drejt Raúlit ndod­hi pa për­plas­je të brend­shme. Në vitin 2008, ai u zgjodh pres­i­dent i Kubës.

Refor­ma ekonomike dhe afri­mi me SHBA

Gjatë qev­eris­jes së tij, Raúl Cas­tro lejoi refor­ma të kufizuara ekonomike, përf­shirë zgjer­im­in e vetëpunësim­it dhe hap­jen grad­uale të sek­torit pri­vat.

Po ash­tu, gjatë pres­i­dencës së Barack Oba­ma, mar­rëd­hëni­et mes Havanës dhe Uash­ing­tonit u për­mirë­suan ndjeshëm. Në vitin 2015 u riven­dosën mar­rëd­hëni­et diplo­matike dhe Oba­ma viz­itoi Kubën një vit më vonë.

Megjithatë, afri­mi nuk zgjati. Fidel Cas­tro e kri­tikoi pub­lik­isht viz­itën e Obamës, ndër­sa më vonë admin­is­tra­ta Trump rik­theu sank­sionet dhe shtoi pre­sion­in ekonomik ndaj regjim­it.

Sipas ekspertëve, gjatë kësaj peri­ud­he Raúl përqen­droi kon­trol­lin ekonomik tek kon­glomerati ushtarak GAESA, i cili domi­non sek­torët strategjikë të ekonomisë kubaneze — nga hotelet dhe portet deri tek treg­tia dhe doganat.

Admin­is­tra­ta Trump ka ven­do­sur sank­sione të reja ndaj GAESA‑s, duke e akuzuar regjimin komu­nist për kër­cën­im ndaj sig­urisë kom­bëtare amerikane.

Pavarë­sisht tërhe­q­jes zyrtare, Raúl Cas­tro vazh­don të shi­het si figu­ra më me ndikim në Kubë dhe si njeriu kyç në çdo nego­ci­atë të mund­shme mes Havanës dhe Uash­ing­tonit.